niedziela, 12 września 2021

Helena Marusarzówna

Dziś (12.09.2021) mija 80. rocznica tragicznej śmierci Heleny Marusarzówny. Jej imieniem nazwano jedną z ulic na dzielnicy Piecki-Migowo (jednostka D osiedla LWSM Morena).

Helena Marusarzówna urodziła się 17 stycznia 1918 roku w Zakopanem.

Była zawodniczką narciarską, która największe sukcesy osiagnęła w latach 1936-1939. Wielokrotnie zdobywała tytuł mistrzyni Polski we wszystkich konkurencjach alpejskich. Pasmo sukcesów przerwała jej wojna.

Po wybuchu wojny wraz z rodzeństwem (m.in. Stanisławem Marusarzem, skoczkiem narciarskim) rozpoczęła działalność konspiracyjną jako kurier. Wstąpiła w szeregi sekcji AK - Związku Walki Zbrojnej "Zagroda", przeprowadzając przez Tatry, Słowację i dalej na Węgry osoby zagrożone aresztowaniem przez Niemców. Przekazywała też tajną korespondencję i pieniądze przeznaczone na działalność konspiracyjną w kraju.

Została schwytana w marcu 1940 r. na granicy węgiersko-słowackiej przez słowackich żandarmów. Trafiła do więzienia w Preszowie, następnie przekazana gestapo i więziona m.in. w Muszynie, Nowym Sączu, Krakowie.

12 września 1941 r. po wielu miesiącach tortur, została rozstrzelana w Pogórskiej Woli pod Tarnowem. Miała 23 lata.
Po ekshumacji w 1958 roku została pochowana na Cmentarzu Zasłużonych, na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.
Pośmiertnie odznaczono ją Orderem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych.

----
Fot. ze zbiorów Muzeum Tatrzańskiego

 



niedziela, 29 sierpnia 2021

Klub Sarenka

 W pierwszych latach osiedla, będącego cały czas w budowie, działało na terenie dzielnicy parę klubów: Skrzat (Nałkowskiej 6), Klub sportowy (Kolumba 6), M-5 (Bulońska 12), czy najbardziej znany klub Sarenka. Ich działalność skierowana była głównie do młodych mieszkańców.

Klub Sarenka rozpoczął swoją działalność pod skrzydłem LWSM Morena w październiku 1979 roku, w bloku pod adresem Kruczkowskiego 13 (dziś Matuszewskiego 13). Działały w nim dwa teatrzyki dziecięce (m.in. teatrzyk Skrzaty), klub seniora, sekcja filmowa, prowadzone były kursy j. angielskiego, kursy szycia...

W marcu 1984 r. otwarty został osiedlowy Dom Kultury przy ul. Nałkowskiej, który przejął niektóre klubowe sekcje i otworzył kolejne w swoich nowych salach - telewizyjnej, plastycznej, filmowej i innych. Próby miały grupy wokalno-instrumentalne (np. Morenowe Jaskółeczki).
- - - - -
A w załączniku:

zdjęcie pierwsze: jedna z plenerowych imprez dziecięcych przed Sarenką (w tle widać dawny "mostek" wybudowany w pobliżu ul. Arctowskiego), 1983 r.

zdjęcie drugie: jak wyżej (widok od przodu), 1985 r.

zdjęcie trzecie: jedna z imprez osiedlowych przed Sarenką z okazji 10-lecia LWSM Morena, zorganizowana przez Dom Kultury, 1986 r.

zdjęcie czwarte: widok współczesny, ale Sarenki brak z jakieś 30 lat, 2021 r.
- - - - -
Zdjęcia z pamiątkowych kronik Domu Kultury zostały udostępnione za zgodą przez Centrum Kultury (czyli dawny DK). Podziękowania!

 





 


 

środa, 18 sierpnia 2021

93. urodziny

93. urodziny obchodzi dziś (18.08.2021) prof. Andrzej Januszajtis - miłośnik, znawca i propagator wiedzy o Gdańsku, autor wielu publikacji na temat historii miasta.
 

W cyklu "Dzielnice, ulice, zabytki" organizowanym przez Nadbałtyckie Centrum Kultury, jeden z wykładów Andrzej Januszajtis poświęcił m.in. historii Piecek i Migowa.

Materiał do obejrzenia i posłuchania na kanale WMG Video: 

https://www.youtube.com/watch?v=iDroG0b8rqU 

 

W załączniku Andrzej Januszajtis na zdjęciu z Dziennika Bałtyckiego, numer z 22 lutego 1973 r. (art. "Dziś i jutro Gdańska").

 


 

poniedziałek, 9 sierpnia 2021

. . .

Kilka dni temu w wieku 92 lat zmarł Henryk Górecki - pierwszy prezes zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena". Stanowisko prezesa obejmował w latach 1976-80. Był mieszkańcem naszej dzielnicy...

 

 

Na zdjęciu (prawym górnym) w kronice spółdzielni Henryk Górecki stoi pierwszy z prawej:

http://www.morena.com.pl/kronika/index.php?strona=77

niedziela, 1 sierpnia 2021

Wiadukt drogowy

W latach 70. XX wieku pojawił się plan budowy szerokiej trasy, biegnącej od ul. Kartuskiej do Słowackiego przez dzielnicę Piecki-Migowo. Budowę wiaduktu drogowego, będącego częścią tej trasy i umożliwiającego dojazd na dzielnicę od ul. Kartuskiej rozpoczęto w 1979 roku.  Budowę wiaduktu przewidywano zakończyć po trzech latach w 1982 roku. Jednocześnie wraz z oddaniem go do użytku, planowano puścić nim tramwaj, którego trasa miała kończyć się pętlą tramwajową na końcu ulicy Bulońskiej, w pobliżu ówczesnej pętli autobusowej.
Pod wiaduktem miała przebiegać planowana Trasa Politechniczna z Wrzeszcza do ul. Wiewiórczej, którą również miał jeździć tramwaj.

Stawianie wiaduktu przeciągało się latami i oddano go do użytku dopiero w 1995 roku. Natomiast linię tramwajową otwarto w roku 2015. Wiadukt znajduje się w ciągu ulicy Rakoczego, na odcinku od ulicy Piekarniczej do Belgradzkiej.
Plan budowy wspomnianej Trasy Politechnicznej nie został zrealizowany, natomiast w najbliższych planach przewidziana jest budowa Nowej Politechnicznej... ale to już inna "historia". 😏

Zdjęcia zrobione w 1992-1994 roku z widokiem na wiadukt pochodzą z prywatnych zbiorów Michała Harasima. Dzięki! Na drugim zdjęciu widoczny jeden z domków stojących przy ul. Belgradzkiej.

Źródło:
Dziennik Bałtycki z dn. 26.01.1979 (nr 19) i z dn. 15.05.1995 (nr 111)

 



 

niedziela, 11 lipca 2021

Centrum dawnych Piecek

Oto trzecia pocztówka z Pieckami z początku XX wieku, ze zbiorów PAN Biblioteki Gdańskiej.
Co na niej widzimy? W lewym górnym rogu restauracja (Cafe zum Kronprinzen) należąca do Maxa Blocka. Jak pokazuje opis, restauracja posiadała już telefon (Fernruf 1803). Znajdowała się naprzeciwko restauracji Nipkowa, o której był już artykuł. Współcześnie stałaby przed balkonami bloku z adresem Piecewska 30.

Z tyłu za restauracją widoczny jest dom (z czerwonym dachem) z którym zapewne tworzyła całość.

We wcześniejszych latach właścicielem gospody był Adolf Engler. Jego gospoda na pewno funkcjonowała już w 1901 r. (zdjęcia z pocztówki pod artykułem są zdecydowanie z późniejszych lat). Jedna z historii, która wydarzyła się tego roku u Englera, została opisana przez historyka Pawła Pizuńskiego na stronie trojmiasto.pl :
https://historia.trojmiasto.pl/Wojna-na-noze-w-Pieckach-n100213.html
Tu uwaga: jest tam błędnie opisane zdjęcie z dworkiem, o czym za chwilę.

Gospoda Englera (wspomniany dom z czerwonym dachem) pokazana jest w poniższym artykule z sierpnia 2020, na lewym górnym zdjęciu pocztówki wydanej ok. 1902 roku:
https://piecki-migowo-historia.blogspot.com/2020/08/szkoy-cz2.html

--
Wracając do pocztówki z tego artykułu: kolejne zdjęcie w prawym górnym rogu, to ogród restauracji M.Blocka (po mocnym "fotoszopie" 😉 ).

Natomiast w lewym dolnym rogu pałacyk (Schloss), zwany dziś Dworem Uphagena. Jedyny obiekt z pocztówki, który przetrwał do dzisiejszych czasów, choć odbudowany został prawie w całości. Obecnie ma adres Piecewska 27.

Natomiast w prawym dolnym rogu dwór (Gutshaus), który został zniszczony z końcem ostatniej wojny i nie ma dzisiaj po nim śladu. Stał w okolicach skrzyżowania Piecewska/Rakoczego.

Więcej informacji i zdjęć o tych dwóch dworach znajduje się w artykule z kwietnia 2020 roku:
https://piecki-migowo-historia.blogspot.com/2020/04/dwor-uphagenow.html

-----
Pocztówka udostępniona została ze zbiorów PAN Biblioteki Gdańskiej



sobota, 26 czerwca 2021

Pejzaże miasta 1995

Pamiętacie na kablówce stację PTK 1? Na tej stacji pojawiał się cykliczny program "Pejzaże miasta", w którym pokazywane było Trójmiasto z pozycji jadącego ulicami samochodu lub z lecącego śmigłowca. W jednym z odcinków z 1995 roku pokazana została nasza dzielnica w wersji drugiej, czyli z lotu ptaka. Teraz pojawiła się na YouTube. Materiał zaczyna się od drugiej minuty. Miłego oglądania dawnej dzielnicy, której już nie ma. 😉

https://www.youtube.com/watch?v=gMyJCvT70sA