Baner przy Centrum Kultury

Niedawno nad wejściem do 👉 Centrum Kultury na Morenie przy ul. Nałkowskiej pojawił się duży baner ze zdjęciem osiedla wykonanym w 1978 (lub 1979) roku przez Marka Kaliszczaka. Został zawieszony w związku z 50-leciem zarówno Lokatorsko-Właśnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena", jak i samego jej osiedla.

Marek Kaliszczak to dawny fotoreporter i dokumentalista, który ma na swoim koncie tysiące zdjęć - nie tylko Gdańska. Sporo też ich wykonał na terenie dzielnicy Piecki-Migowo (patrz tutaj), którego jest mieszkańcem blisko 50 lat.

Warto dodać, że inną z jego fotografii można oglądać w formie fototapety na jednej ze ścian w Cukierni Wega (ul. Matuszewskiego 27F).

Pomysł na baner wyszedł od Radnego Miasta Gdańska Łukasza Świackiego, a wykonała i zamieściła go Spółdzielnia Mieszkaniowa "Morena".

Poniżej autor Marek Kaliszczak, stojący pod swoją fotografią zrobioną blisko pół wieku temu.

 

 

 

Z kroniki Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena", część 2

W maju 2026 roku odbył się festyn rodzinny z okazji 50-lecia Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena", na którym wystawiona została kronika zawierająca ponad pół tysiąca zdjęć dokumentujących budowę osiedla, życie codzienne mieszkańców i lokalne wydarzenia z lat 1977-1984. Dzięki zgodzie Spółdzielni jest możliwość zaprezentowania i opisania wybranych najciekawszych zdjęć z tego albumu. 

👉Tutaj👈 znajduje się część pierwsza, a poniżej kilka kolejnych wybranych zdjęć.

W kronice znajduje się wiele zdjęć z budowy bloków na jednostce B, ponieważ to właśnie w tym okresie rozpoczęto jej prowadzenie, ale jest też wiele późniejszych (kolorowych) z tego rejonu. Poniżej 11 wybranych najciekawszych fotografii. Wszystkie zostały opatrzone opisami miejsc.

 

 

Bloki przy ul. Amundsena 5, 3, 1. Widoczna kałuża to dziś rejon skrzyżowania ulic Rakoczego z Żylewicza. Lata 1978-79.

 

 

Ulica Kolumba. W głębi blok przy ul. Amundsena 5 w trakcie budowy. Lata 1978-79.

 

 

Kolumba 6. W przybudówce tego bloku przez wiele początkowych lat działał klub sportowy. Obecnie jest tam przedszkole Morenowy Porcik. Lata 1978-79.

 

 

Po lewej stronie blok przy ul. Kruczkowskiego 23 (obecnie Matuszewskiego). Lata 1978-79. W sąsiedztwie blokowej zabudowy, między drzewami, dostrzec można jeden z domów stanowiących zabudowę dawnej wsi Piecki. Poświęcony mu został osobny artykuł: 👉klik👈

Blok przy ul. Arctowskiego 3. Gdyby zdjęcie zostało zrobione nieco później, to między drzewami stałby nowo powstały, drugi osiedlowy sklep spożywczy przy ul. Piecewskiej - dzisiaj Biedronka (patrz: ostatnie zdjęcie). Lata 1978-79.

 

 

Na tle bloku stojącego przy ul. Arctowskiego 4, ruiny dawnej szkoły w Pieckach. Obecnie w tym miejscu znajduje się skwer im. Joachima Gudela, otwarty w 2023 roku. Lata 1978-79. 👉klik👈

Ulica Piecewska i bloki przy Arctowskiego. Większość z tych rosnących lip już nie ma. Dwie kolejne wycięto w 2024 roku.

 

 

Blok przy ul. Kruczkowskiego 19 (obecnie Matuszewskiego). Po prawej stronie od lat stoi pawilon handlowy.

 

 

Blok przy ul. Kolumba 5.

 

 

W oddali ulica Kruczkowskiego (dziś Matuszewskiego). Na tym terenie niedługo potem zostało wybudowane Przedszkole nr 74 (ul. Magellana 3).

 

 

Sklep spożywczy przy ulicy Piecewskiej. Dzisiaj to jest Biedronka. 1981 rok. Na końcu sklepu kolejka do ówczesnego "butelkomatu", czyli skupu butelek.😉

 

 

 

Z kroniki Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena"

9 maja 2026 odbył się festyn rodzinny z okazji 50-lecia Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena", na którym wystawiona została kronika zawierająca ponad pół tysiąca zdjęć dokumentujących budowę osiedla, życie codzienne mieszkańców i lokalne wydarzenia z lat 1977-1984. Dzięki zgodzie Spółdzielni jest możliwość zaprezentowania i opisania wybranych najciekawszych zdjęć z tego albumu.

👉 Na początek dość wyjątkowe ujęcie - złożona w panoramę fotografia, która otwiera ten album. Wykonana ze skarpy nad ulicą Piecewską w 1975 roku lub może nawet wcześniej... Pokazuje tę część obszaru Piecek, na której miały dopiero stanąć pierwsze osiedlowe bloki.

Przy prawej krawędzi zdjęcia widać fragment wykopu. To ślad po budowanym w czasie II wojny światowej łączniku do Wrzeszcza, stanowiącym odnogę nieukończonej niemieckiej autostrady Berlin-Królewiec, tzw. berlinki. Wkrótce potem teren ten został zniwelowany pod budowę Szkoły Podstawowej nr 1.

Niżej widoczny jest też fragment domu, wówczas zamieszkałego przez jedną z lokalnych rodzin, a obecnie będącego siedzibą szkoły muzycznej Roma (Piecewska 2).

👉 A jak wyglądał ten sam teren tuż po wybudowaniu bloków, można sprawdzić na kolejnym zdjęciu z 1979 roku, wykonanym niemal z tego samego miejsca, którego autorem jest Kazimierz Kloc. 👋 To zdjęcie pochodzi z prywatnych zbiorów i nie ma go w kronice.

 

 

Na zdjęciu bloki przy ul. Gojawiczyńskiej, Nałkowskiej i Zabłockiego.

Zbiór zdjęć autorstwa Adama Modzelewskiego

Gdy 6 lat temu blog Piecki-Migowo Historia dopiero startował, to w kilku pierwszych postach została opublikowana seria zdjęć z lat 1976-1979, których autorem jest Adam Modzelewski, jeden z pierwszych mieszkańców dzielnicy. Prawie wszystkie zdjęcia, pokazujące etapami rozbudowę osiedla, zostały wywołane z kolorowych slajdów, mają dobrą jakość (jak na tamte lata) i szkoda byłoby ich teraz nie powtórzyć. Tym razem wszystkie zostały zebrane do jednego zbiorczego artykułu, podobnie jak to miało miejsce w czerwcu tego roku z fotografiami Marka Kaliszczaka.

Pod każdym z 28 zdjęć znajduje się informacja o miejscu i dacie (czasem przybliżonej) jego wykonania.

 

 

 

Od lewej bloki: Nałkowskiej 5 i 6, Zabłockiego 6, Wileńska 59 (z tyłu). Między blokami widoczny supersam, obecnie Biedronka. Data wykonania zdjęcia - końcówka 1976 roku.

 

 

 

 

Od lewej bloki: Nałkowskiej 5 i 6, Zabłockiego 6. Data wykonania zdjęcia - końcówka 1976 roku.

 

 

 

Blok Zabłockiego 3, a na pierwszym planie przybudówka bloku Zabłockiego 10. W pierwszych latach mieściło się w niej przedszkole. Obecnie (po generalnym remoncie) jest tam Dom Seniora. Około 1977 r.  

 

Podobne ujęcie do powyższego.

 

 

Początek budowy bloku Zabłockiego 4 (tam gdzie stoi dźwig), oddanego do użytku w październiku 1977 r. Pozostałe bloki sąsiadujące z Zabłockiego 4 oddano jeszcze przed końcem 1976 r. Opóźnienie w budowie "czwórki" spowodowane było wzmacnianiem skarpy w miejscu budowy bloku. 

 

Początek budowy bloku Zabłockiego 4, oddanego do użytku w październiku 1977 r. 

 

Budowa bloku Zabłockiego 4, kolejny etap, 1977 r. 

 

 

Budowa bloku Zabłockiego 4, kolejny etap, 1977 r. 

 

 

Budowa bloku Zabłockiego 4, kolejny etap, 1977 r. 

 

 

Budowa bloku Zabłockiego 4, końcowy etap, 1977 r. 

 

 

Budowa placu zabaw (tzw. mała architektura) między blokami Zabłockiego 6 i 10, autorstwa Edwarda Roguszczaka i Swietłany Zerling. Place zabaw na osiedlu powstały w drugiej połowie lat 70., w ramach działań tzw. Grupy Kadyńskiej, skupiającej plastyków i architektów związanych z Międzynarodowymi Plenerami Ceramika dla Architektury, które Edward Roguszczak organizował w latach 1973-76 w Kadynach (wówczas woj. elbląskie).

 

 

Budowa placu zabaw (tzw. mała architektura) między blokami Zabłockiego 6, 8 i 10, autorstwa Edwarda Roguszczaka i Swietłany Zerling.

 

 

Budowa placu zabaw (tzw. mała architektura) między blokami Zabłockiego 6 i 10, autorstwa Edwarda Roguszczaka i Swietłany Zerling.

 

 

 Plac zabaw między blokami Zabłockiego 6 i 10, autorstwa Edwarda Roguszczaka i Swietłany Zerling. 

 

 

 Plac zabaw między blokami Zabłockiego 6 i 10, autorstwa Edwarda Roguszczaka i Swietłany Zerling. 

 

 

Silosy stojące przy wylocie ul. Migowskiej, 1977 r.

 

 

Spółdzielnia Mieszkaniowa "Morena" przy skrzyżowaniu ul. Migowskiej z Wileńską. W oddali domy przy ul. Migowskiej. 1977 r.

 

 

 Ulica Wileńska, a dalej teren na którym w latach 1989-1992 wybudowana zostanie ostatnia jednostka G osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena" (ulice Raciborskiego, Myczkowskiego i Czubińskiego). 1977 r.

 

 

Poprzednie trzy zdjęcia ułożone w panoramę. 1977 r.

 

 

Od lewej bloki Wileńska 55, 53 i we fragmencie Zabłockiego 3. W dali zabudowania przy ul. Sobieskiego i Krętej. 1977 r.

 

 

Od lewej bloki Zabłockiego 3, 8 (w środku) i 10. W oddali domy na Suchaninie i budowa osiedla. 1977 r.

 

\\

 

Blok Zabłockiego 10. W oddali domy na Suchaninie i budowa osiedla. 1977 r.

 

Poprzednie trzy zdjęcia ułożone w panoramę. 1977 r.

 

Zabudowania w miejscu, gdzie dziś przebiega Jaśkowa Dolina na odcinku między strzelnicą a rondem Pana Cogito. Na tyłach tych zabudowań ciągnie się dawny odcinek Jaśkowej Doliny, wkrótce przemianowany (a może już) na ulicę Kruczkowskiego, obecnie Matuszewskiego. Przybliżona data wykonania zdjęcia 1977-1978. 

 

 

Ciekawe zdjęcie z początku 1977 roku, a zrobione z bloku Wileńska 61 w kierunku ul. Piecewskiej i Migowa. Główna oś Piecewskiej zasłonięta jest przez część rusztowania, natomiast samochód jedzie jej odnogą, która prowadzi na osiedle. Wzdłuż ulicy stoją jeszcze dawne zabudowania gospodarskie wsi Piecki. Wysokie lipy na środku zdjęcia rosły do około 2010 roku przy skrzyżowaniu Piecewskiej z Jaśkową Doliną (tu jeszcze nie jest wytyczona, będzie biegła z prawej strony zdjęcia). W miejscu lip stoi teraz nowy obiekt (Jaśkowa Dolina 132), w którym mieści się Centrum Medyczne Lux Med. Jeszcze w tym samym roku (1977) zostanie wybudowany blok Gojawiczyńskiej 2, który usytuowany będzie w dolnej części zdjęcia.

 

 

 

Blok Zabłockiego 3, a z lewej Zabłockiego 10 z przybudówką. W pierwszych latach w przybudówce mieściło się przedszkole. Obecnie (po generalnym remoncie) jest tam Dom Seniora. Zdjęcie z około 1978- 1979 r.

 

 

 Widok na jednostkę A osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena" od strony Piecewskiej (biegnie na dole, poza kadrem). W domu stojącym bliżej Piecewskiej działa dzisiaj szkoła muzyczna Roma. Drugiego z domów już nie ma. Na pustym terenie po prawej stronie rozpocznie się wkrótce budowa Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Gojawiczyńskiej. Około 1979 r.

 

 

Widok na jednostkę A osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena" od strony Piecewskiej. Na pustym terenie po prawej stronie rozpocznie się wkrótce budowa Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Gojawiczyńskiej. Około 1979 r.

  

 

Rozpoczęcie budowy osiedla - styczeń i luty 1976

Archiwum ze zdjęciami osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena" ciągle się powiększa. Zdjęcia z różnych okresów jego istnienia były prezentowane wielokrotnie i będą jeszcze nie raz, bo kolejne wciąż dochodzą. Dziś jednak prawdziwa perełka w tej kolekcji. Unikatowe fotografie sprzed niemal pół wieku, które pokazują absolutne początki budowy osiedla, w tym pierwszego bloku mieszkalnego. Wykonawcą był Gdański Kombinat Budowy Domów Kokoszki. Budowa bloków ruszyła w grudniu 1975 roku, a zdjęcia zostały wykonane w styczniu oraz w lutym 1976 roku przez byłego fotoreportera trójmiejskich gazet - Marka Zarzeckiego.

👉 Zdjęcia są opublikowane za zgodą i dzięki uprzejmości Archiwum Państwowego w Gdańsku oraz autora Marka Zarzeckiego.

 

Poniżej dokładniejszy opis fotografii:

📷 Pierwsze zdjęcie jest ze stycznia 1976 r. Na tle budowanego pierwszego bloku (Wileńska 53) stoją inż. Tadeusz Cwaliński - kierownik budowy osiedla i Irena Białowieżec - zastępca kierownika. Zamieszkali później przy ul. Zabłockiego i zapewne część starszych stażem mieszkańców te osoby pamięta.

📷 Zdjęcia drugie, trzecie i czwarte są również ze stycznia 1976 i zostały wykonane z piętra budowanego pierwszego bloku.

Cały ten obszar widoczny na czwartym zdjęciu jest dziś zabudowany blokami wzdłuż ulic Zabłockiego, Wileńskiej i dalej Nałkowskiej. W oddali, pośród drzew można dostrzec zabudowę dawnej wsi Piecki, rozlokowaną wzdłuż ulicy Piecewskiej.

📷 Zdjęcia piąte i szóste są z lutego 1976 roku i widać na nich już dwa bloki: Wileńska 53 w surowym stanie i Wileńska 55 w trakcie stawiania drugiego piętra.

📷 Na ostatnim (też luty 1976) samochód ciężarowy typu KrAZ i budynek socjalny dla pracowników budowy w którym swoją siedzibę wkrótce będzie miała Spółdzielnia Mieszkaniowa Morena. Założona została w czerwcu 1976 roku i od tamtej pory osiedle Piecki-Migowo zyskało nową, potoczną nazwę Morena. 😉