Jaśkowa Dolina 85 (cz.1)

 03.02.2021 r. zakończył swój żywot stary, ponad stuletni dom, stojący naprzeciw strzelnicy przy Jaśkowej Dolinie. Zresztą nie tylko on...
W tym miejscu powstanie dziewięć wielorodzinnych budynków mieszkalnych z garażami podziemnymi.

 

 

Cafe Pietzkendorf

Ulica Piecewska była dawniej główną drogą wiejską (Dorfstrasse), przechodzącą przez centrum Piecek (Pietzkendorf). To przy tej drodze znajdowała się szkoła, o której była mowa w osobnym artykule, oraz wiele gospodarstw. Znajdowały się tu również karczmy i restauracje.

W pierwszej połowie XX wieku ciesząca się dużym uznaniem, była restauracja Cafe Pietzkendorf Bruno Nipkowa. Zanim jednak ona się pojawiła, na początku wieku karczmę prowadził Franz Arendt. Po przebudowie obiektu, właścicielem restauracji został wspomniany Bruno Nipkow. Jak wieść gminna niesie, 😏 powiązany był z rodziną Paula Nipkowa - twórcy wynalazku, będącego prototypem telewizora (tzw. tarcza Nipkowa).

Do wizyt w restauracji Nipkowa zachęcał piękny ogród z wiekową lipą, gdzie stały stoliki dla gości. W dalszej części znajdował się ogród warzywny i sad owocowy. W soboty i niedziele organizowane były potańcówki.

Jak wspominają Jan Daniluk i Jarosław Wasielewski w albumie "Wrzeszcz na dawnej pocztówce. Spacer drugi", kolejną atrakcją dla gości były dwa szopy pracze trzymane w klatce.

Nipkow posiadał w restauracji telefon, jeden z dwóch w Pieckach. W swojej restauracji prowadził też sklep z artykułami spożywczymi i gospodarczymi. 

Z powojennej ewidencji mieszkańców wynika, że rodzina Nipkow doczekała tam II wojny światowej.

 

Dwa lata po wojnie do budynku wprowadziła się na długie lata nowa rodzina. Budynek, już nie tak okazały jak w czasach swojej świetności, przetrwał do czasów współczesnych, będąc w pierwszych osiedlowych latach pamiątką po dawnych Pieckach. W latach 80-tych wybuchł w nim pożar, ale stał jeszcze przez długi czas. 

Obecnie w jego miejscu stoi wieżowiec Piecewska 33. Obszar między wieżowcami 33 i 35, to w przybliżeniu miejsce dawnego, restauracyjnego ogrodu z częścią dla gości.

 

PS Zdjęć obiektu jak na lekarstwo, mimo że stał pod oknami bloków. Jeśli komuś kiedyś zdarzyło się upamiętnić go na kliszy aparatu i chciałby się podzielić, to... pieckimigowo.historia@gmail.com 😏

 

- - - - -

Opis zdjęć:

 

pocztówka pierwsza: karczma F.Arendta przed przebudową, 1904 r. (na górnym zdjęciu widok od strony ogrodu, na dolnym od frontu)

 

pocztówka druga: restauracja B.Nipkowa, 1911 r. (widok od frontu)

 

zdjęcie trzecie: jeszcze niezabudowana Wyspa Piecewska z widocznym (na tle bloku Piecewska 30) budynkiem mieszkalnym z czerwonej cegły, stojącym wśród drzew, pełniącym kiedyś funkcję opisywanej restauracji, lata 90-te XX wieku

 

zdjęcie czwarte: współczesny widok, będący odpowiednikiem pocztówki drugiej oraz dolnego zdjęcia z pocztówki pierwszej, 2021 r.

 

- - - - -

ŹRÓDŁO I POMOC:

  

Jan Daniluk

"Wrzeszcz na dawnej pocztówce. Spacer drugi" J.Daniluk J.Wasielewski, 2019

Fotopolska.eu (pocztówki dwie)

"Gdańsk 2000. W drodze do przyszłości" G.Zubrzycka, 1996 (zdjęcie)

DawnyGdansk.pl

 

 

 

Wyspa Piecewska

Rok 2011, początki zabudowy Wyspy Piecewskiej... 😲 Trwa budowa pierwszych wieżowców Piecewska 33 i 35. Zdjęcie nadesłał Paweł Arent. Dziękujemy.

Zdjęcie nie pojawiło się przypadkiem, ponieważ jest jednocześnie wprowadzeniem do następnego artykułu przenoszącego do początku XX wieku, na teren znajdujący się między wieżowcami. 😊

 

 

 

Porównawczo: Wileńska

Pozostańmy jeszcze przez chwilę na Wileńskiej w okolicy tzw. "górek". Pan Adam Modzelewski jakiś czas temu przysłał jedno z piękniejszych kolorowych zdjęć (zresztą nie tylko to) z okolic ulicy Wileńskiej. Warto je jeszcze raz odświeżyć, tym razem w zestawieniu ze zdjęciem współczesnym, by porównać, jak zmieniła się tu okolica od 1977 roku. Przede wszystkim doszły bloki jednostki G, budowane w latach 1989-92 (łącznie z blokami aktorskimi i domkami) oraz maszt ośrodka nadawczego. Zresztą... porównajcie sami. :) 

 

Thx Iwona Adams 

Górki przy Wileńskiej

Pan Krzysztof Troka przysłał nam zdjęcie tzw. górek przy ul. Wileńskiej (naprzeciwko bloku nr 53), które były urobkiem powstałym przy budowie osiedla. Górki były już kiedyś wspominane w komentarzach na Facebooku do wcześniej zamieszczonego zdjęcia, o tu:

https://www.facebook.com/PieckiMigowoHistoria/photos/pcb.140496934074019/140495300740849 

Pan Krzysztof wspomina, że po lewej stronie znajdowało się boisko do piłki nożnej. Pamięta jak z całą delegacją, która obejmowała większość mieszkających w pobliżu chłopców i kilku rodziców, poszli do prezesa spółdzielni z prośbą o zrobienie boiska. Spychacz przyjechał tam już następnego dnia. Postawiono nawet bramki.
Po prawej stronie między betonowymi kręgami znajdowało się sporo budowlanych pozostałości, które w tamtych czasach były dla dzieciaków też niemałą atrakcją.
Za zdjęcie (zrobione ok. 1980 r.) dziękujemy.

45 lat

W tym miesiącu (grudzień 2020) mija 45 lat od momentu wmurowania kamienia węgielnego pod budowę pierwszego bloku mieszkalnego przyszłej Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena" (powstała parę miesięcy później). Wmurowanie nastąpiło 11 grudnia 1975 roku, choć budowę pierwszego bloku rozpoczęto już z początkiem grudnia.

W trakcie budowy osiedla około 30 rodzin musiało opuścić swoje gospodarstwa znajdujące się na terenie Piecek, dostając w ofercie mieszkania w blokach. Pierwszy prezes Spółdzielni Mieszkaniowej "Morena", Henryk Górecki w Dzienniku Bałtyckim z 16 czerwca 2006 roku wspomina to tak:

"To były dramatyczne chwile. Polało się wiele łez. Jeszcze kilka lat później przychodzili do mnie gospodarze i mówili, że nie mogą sobie znaleźć miejsca. Nie mogą też znieść, że chodzą po terenie, który kiedyś do nich należał i nie mają już nic do powiedzenia".

Zaistniała sytuacja sprawiła, że dalszy jej przebieg nastąpił wiele lat później:

https://www.youtube.com/watch?v=BuVDP5IPubY 

- - -

Pierwszy blok (Wileńska 53) oddano do użytku w czerwcu 1976 roku. Niecałe dwa lata później, w marcu 1978 r. zakończono budowę ostatniego bloku na jednostce A (Piecewska 20). W tym czasie trwała już budowa kolejnej jednostki B.

Poniżej artykuł z Dziennika Bałtyckiego (nr 276) z 12 grudnia 1975 roku, informujący o uroczystym wmurowaniu kamienia węgielnego:

Dwór Migowo

Jeszcze nie tak dawno (z historycznego punktu widzenia) w centrum Migowa stał zabytkowy dwór z którym sąsiadował piękny park ze szpalerem wiekowych lip, buków i grabów; oraz sad i staw...

Dwór migowski zbudowano pod koniec XVIII wieku na miejscu wcześniejszej posiadłości sołtysa. Początkowo parterowy, w XIX wieku dobudowane zostało piętro. 

Majątek przez lata miał wielu właścicieli. Jedną ze znaczących rodzin zamieszkujących dworek w XIX wieku, była rodzina Pickering ze znanego angielskiego rodu. Peter Pickering był kupcem zbożowym z Liverpoolu, który przybył do Gdańska razem z bratem. W 1818 roku wziął ślub z Emilią z bogatej rodziny Steffensów (jego brat również związał się z tą rodziną).
Cztery lata później w 1822 roku kupili posiadłość w Migowie, która od 1773 r. należała do dziadka Emilii, rajcy Dawida Weichbrodta, następnie do jej ojca Carla Steffensa (właściciela m.in. Złotej Kamienicy przy Długim Targu). Peter Pickering zmarł w 1865 roku, Emilia w 1877.
Późniejszym właścicielem dworu był syn Petera - Eugeniusz, który wziął ślub z Margaret Doering. Po śmierci Eugeniusza w 1895 roku dwór pozostał własnością rodziny Doeringów.

Wracając do Petera Pickeringa: oprócz syna, miał też trzy córki, które malowały obrazy. Dzięki jednej z nich - Marie Pickering, wiemy jak w tamtym okresie (XIX wiek) wyglądało Migowo w okolicy dworu. Marie Pickering żyła w latach 1820-1901.

Innymi z  właścicieli byli Emil Otto Wannow i jego żona Maria Wannow. Majątek kupili oni w 1913 roku. Z tej rodziny pochodzi niemiecka konsul Nelly Marianna Wannow. Konsulem w Gdańsku była w latach 1990-1993.

Właścicielami przed ostatnią wojną byli od 1936 roku Egon Wüst i Dora Wüst. Jako że zaginęła księga wieczysta Migowa z czasów ostatniej wojny, można sądzić tylko w oparciu o dokumentację powojenną, że Wüstowie zajmowali dwór do końca wojny. Z relacji osoby pracującej w dworku w czasie wojny, wynika że w marcu 1945 Wüstowie prawdopodobnie zostali zatrzymani przez Rosjan w czasie ewakuacji z Gdańska, ale to niepotwierdzona informacja.

Po wojnie, od 1953 roku gospodarzem dworu był Władysław Stelmaszek. Gospodarze w kolejnych latach zmienili się parokrotnie. W dworku odbywały się zebrania gminne, a mieszkańcy chętnie odwiedzali przyległy park, ogród i staw.

W latach 60-tych została rozebrana zachodnia część górnego piętra dworu.

Pod koniec lat 70-tych dwór przejęła Spółdzielnia Mieszkaniowa "Morena", który nie był już w najlepszym stanie.
Po przejęciu przez miasto na początku lat 90. trafił w prywatne ręce. Od 1997 r. teren był w posiadaniu jednego z trójmiejskich biznesmenów.
W 2000 r. dwór doprowadzony do ruiny został rozebrany. Zachował się częściowo do dziś dworkowy park z rzędem starych lip, ale daleko mu do wyglądu sprzed lat.

Zabytkową pamiątką po dworze jest też przebudowany dawny budynek gospodarczy (Myśliwska 31). Datuje się jego budowę na początek XX wieku.

W 1983 r. w dworze i parku kręcony był film "Śledztwo porucznika Tomaszka". W telewizji został wyemitowany dopiero w 1988 roku.

Na terenie parku ma wkrótce powstać niewielkie osiedle mieszkaniowe.

Jako uzupełnienie i w temacie przyszłych planów - link do portalu trójmiasto.pl :
https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Deweloper-kupil-teren-wokol-dawnego-Dworu-Migowo-n98763.html

O historii Migowa pod linkiem:
https://piecki-migowo-historia.blogspot.com/2020/01/historia-migowa-poczatki.html

 
Opis zdjęć:
1) Dwór Migowo ok. 1921 r.
2) Peter i Emilie Pickering
3) Obraz namalowany przez Marie Pickering
4) Dwór widziany od frontu, 1979 r. (fot. B.Lipińska)
5) Jeden z budynków gospodarczych, stojący w pobliżu dworu z poł. XIX wieku, rozebrany w latach 80-tych, 1979 r. (fot. B.Lipińska)
6) Ruiny dworu (opis pod zdjęciem), ok. 2000 r.
7) Szpaler lip, będących pozostałością po dworskim parku, 2020 r. Za lewym rzędem drzew widoczny fragment dołu po dawnej strzelnicy.
08) Skrzyżowanie ulic Myśliwska/Bulońska z widokiem na dawny park (dwór stał z lewej strony zdjęcia), 2020 r.

ŹRÓDŁO:

Zdjęcia dworu z 1979 r. zostały udostępnione dzięki zgodzie i uprzejmości Narodowego Instytutu Dziedzictwa, oddział w Gdańsku (dokumentacja Woj. Konserwatora Zabytków "Katalog parków województwa gdańskiego - Migowo, park dworski", aut. B.Lipińska, K.Kostarczyk, W.Miler)

Jerzy Samp "Gdańskie dwory i pałace", 1998
www.pickeringfamilyhistory.com
www.andreas-schulz.eu
Miasto jak ogród 9/2001 (wyd. Polski Klub Ekologiczny Okręg Wschodnio-Pomorski)
30 Dni 4/2006 ("Migowski dwór", aut. Dorota Trela-Godzwon)
Ostdeutsche Monatshefte 2/1921
Rafał Kręcicki